ਕਦਮ-ਬਾ-ਕਦਮ ਸਮਝਾਉਣਾ
1. ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਮੁੱਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋਏ ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੋ
| ਸਥਾਨ ਮੁੱਲ | ਦਸ ਕਰੋੜ | ਕਰੋੜ | ਦਸ ਲੱਖ | ਲੱਖ | ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ | ਹਜ਼ਾਰ | ਸੌ | ਦਸ | ਇੱਕ |
| 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | |
| - | 7 | 8 | 9 | 4 | 5 | 6 | 1 | 2 | |
2. ਲੰਮੀ ਘਟਾਉ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਓ
ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਪਰਲਾ ਅੰਕ (1) ਇੱਕ ਕਾਲਮ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਫਰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਅਗਲੇ ਨੰਬਰ ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਅੰਕ (2) ਤੋਂ 1 ਉਧਾਰ ਲਓ ਜੋ ਹੋਣਾ (1) ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ (11).
| ਸਥਾਨ ਮੁੱਲ | ਦਸ ਕਰੋੜ | ਕਰੋੜ | ਦਸ ਲੱਖ | ਲੱਖ | ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ | ਹਜ਼ਾਰ | ਸੌ | ਦਸ | ਇੱਕ |
| 1 | 11 | ||||||||
| 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | |
| - | 7 | 8 | 9 | 4 | 5 | 6 | 1 | 2 | |
ਇੱਕ ਕਾਲਮ ਵਿਚ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਉਪਰਲੀ ਸੰਖਿਆ ਤੋਂ ਘਟਾਓ:
11-2=9
| ਸਥਾਨ ਮੁੱਲ | ਦਸ ਕਰੋੜ | ਕਰੋੜ | ਦਸ ਲੱਖ | ਲੱਖ | ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ | ਹਜ਼ਾਰ | ਸੌ | ਦਸ | ਇੱਕ |
| 1 | 11 | ||||||||
| 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | |
| - | 7 | 8 | 9 | 4 | 5 | 6 | 1 | 2 | |
| 9 |
ਦਸ ਕਾਲਮ ਵਿਚ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਉਪਰਲੀ ਸੰਖਿਆ ਤੋਂ ਘਟਾਓ:
1-1=0
| ਸਥਾਨ ਮੁੱਲ | ਦਸ ਕਰੋੜ | ਕਰੋੜ | ਦਸ ਲੱਖ | ਲੱਖ | ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ | ਹਜ਼ਾਰ | ਸੌ | ਦਸ | ਇੱਕ |
| 1 | 11 | ||||||||
| 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | |
| - | 7 | 8 | 9 | 4 | 5 | 6 | 1 | 2 | |
| 0 | 9 |
ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਪਰਲਾ ਅੰਕ (3) ਸੌ ਕਾਲਮ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਫਰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਅਗਲੇ ਨੰਬਰ ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਅੰਕ (4) ਤੋਂ 1 ਉਧਾਰ ਲਓ ਜੋ ਹੋਣਾ (3) ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ (13).
| ਸਥਾਨ ਮੁੱਲ | ਦਸ ਕਰੋੜ | ਕਰੋੜ | ਦਸ ਲੱਖ | ਲੱਖ | ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ | ਹਜ਼ਾਰ | ਸੌ | ਦਸ | ਇੱਕ |
| 3 | 13 | ||||||||
| 1 | 11 | ||||||||
| 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | |
| - | 7 | 8 | 9 | 4 | 5 | 6 | 1 | 2 | |
| 0 | 9 |
ਸੌ ਕਾਲਮ ਵਿਚ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਉਪਰਲੀ ਸੰਖਿਆ ਤੋਂ ਘਟਾਓ:
13-6=7
| ਸਥਾਨ ਮੁੱਲ | ਦਸ ਕਰੋੜ | ਕਰੋੜ | ਦਸ ਲੱਖ | ਲੱਖ | ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ | ਹਜ਼ਾਰ | ਸੌ | ਦਸ | ਇੱਕ |
| 3 | 13 | ||||||||
| 1 | 11 | ||||||||
| 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | |
| - | 7 | 8 | 9 | 4 | 5 | 6 | 1 | 2 | |
| 7 | 0 | 9 |
ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਪਰਲਾ ਅੰਕ (3) ਹਜ਼ਾਰ ਕਾਲਮ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਫਰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਅਗਲੇ ਨੰਬਰ ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਅੰਕ (5) ਤੋਂ 1 ਉਧਾਰ ਲਓ ਜੋ ਹੋਣਾ (4) ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ (13).
| ਸਥਾਨ ਮੁੱਲ | ਦਸ ਕਰੋੜ | ਕਰੋੜ | ਦਸ ਲੱਖ | ਲੱਖ | ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ | ਹਜ਼ਾਰ | ਸੌ | ਦਸ | ਇੱਕ |
| 4 | 13 | ||||||||
| 3 | 13 | ||||||||
| 1 | 11 | ||||||||
| 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | |
| - | 7 | 8 | 9 | 4 | 5 | 6 | 1 | 2 | |
| 7 | 0 | 9 |
ਹਜ਼ਾਰ ਕਾਲਮ ਵਿਚ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਉਪਰਲੀ ਸੰਖਿਆ ਤੋਂ ਘਟਾਓ:
13-5=8
| ਸਥਾਨ ਮੁੱਲ | ਦਸ ਕਰੋੜ | ਕਰੋੜ | ਦਸ ਲੱਖ | ਲੱਖ | ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ | ਹਜ਼ਾਰ | ਸੌ | ਦਸ | ਇੱਕ |
| 4 | 13 | ||||||||
| 3 | 13 | ||||||||
| 1 | 11 | ||||||||
| 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | |
| - | 7 | 8 | 9 | 4 | 5 | 6 | 1 | 2 | |
| 8 | 7 | 0 | 9 |
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਕਾਲਮ ਵਿਚ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਉਪਰਲੀ ਸੰਖਿਆ ਤੋਂ ਘਟਾਓ:
4-4=0
| ਸਥਾਨ ਮੁੱਲ | ਦਸ ਕਰੋੜ | ਕਰੋੜ | ਦਸ ਲੱਖ | ਲੱਖ | ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ | ਹਜ਼ਾਰ | ਸੌ | ਦਸ | ਇੱਕ |
| 4 | 13 | ||||||||
| 3 | 13 | ||||||||
| 1 | 11 | ||||||||
| 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | |
| - | 7 | 8 | 9 | 4 | 5 | 6 | 1 | 2 | |
| 0 | 8 | 7 | 0 | 9 |
ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਪਰਲਾ ਅੰਕ (6) ਲੱਖ ਕਾਲਮ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਫਰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਅਗਲੇ ਨੰਬਰ ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਅੰਕ (7) ਤੋਂ 1 ਉਧਾਰ ਲਓ ਜੋ ਹੋਣਾ (6) ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ (16).
| ਸਥਾਨ ਮੁੱਲ | ਦਸ ਕਰੋੜ | ਕਰੋੜ | ਦਸ ਲੱਖ | ਲੱਖ | ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ | ਹਜ਼ਾਰ | ਸੌ | ਦਸ | ਇੱਕ |
| 6 | 16 | ||||||||
| 4 | 13 | ||||||||
| 3 | 13 | ||||||||
| 1 | 11 | ||||||||
| 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | |
| - | 7 | 8 | 9 | 4 | 5 | 6 | 1 | 2 | |
| 0 | 8 | 7 | 0 | 9 |
ਲੱਖ ਕਾਲਮ ਵਿਚ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਉਪਰਲੀ ਸੰਖਿਆ ਤੋਂ ਘਟਾਓ:
16-9=7
| ਸਥਾਨ ਮੁੱਲ | ਦਸ ਕਰੋੜ | ਕਰੋੜ | ਦਸ ਲੱਖ | ਲੱਖ | ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ | ਹਜ਼ਾਰ | ਸੌ | ਦਸ | ਇੱਕ |
| 6 | 16 | ||||||||
| 4 | 13 | ||||||||
| 3 | 13 | ||||||||
| 1 | 11 | ||||||||
| 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | |
| - | 7 | 8 | 9 | 4 | 5 | 6 | 1 | 2 | |
| 7 | 0 | 8 | 7 | 0 | 9 |
ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਪਰਲਾ ਅੰਕ (6) ਦਸ ਲੱਖ ਕਾਲਮ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਫਰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਅਗਲੇ ਨੰਬਰ ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਅੰਕ (8) ਤੋਂ 1 ਉਧਾਰ ਲਓ ਜੋ ਹੋਣਾ (7) ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ (16).
| ਸਥਾਨ ਮੁੱਲ | ਦਸ ਕਰੋੜ | ਕਰੋੜ | ਦਸ ਲੱਖ | ਲੱਖ | ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ | ਹਜ਼ਾਰ | ਸੌ | ਦਸ | ਇੱਕ |
| 7 | 16 | ||||||||
| 6 | 16 | ||||||||
| 4 | 13 | ||||||||
| 3 | 13 | ||||||||
| 1 | 11 | ||||||||
| 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | |
| - | 7 | 8 | 9 | 4 | 5 | 6 | 1 | 2 | |
| 7 | 0 | 8 | 7 | 0 | 9 |
ਦਸ ਲੱਖ ਕਾਲਮ ਵਿਚ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਉਪਰਲੀ ਸੰਖਿਆ ਤੋਂ ਘਟਾਓ:
16-8=8
| ਸਥਾਨ ਮੁੱਲ | ਦਸ ਕਰੋੜ | ਕਰੋੜ | ਦਸ ਲੱਖ | ਲੱਖ | ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ | ਹਜ਼ਾਰ | ਸੌ | ਦਸ | ਇੱਕ |
| 7 | 16 | ||||||||
| 6 | 16 | ||||||||
| 4 | 13 | ||||||||
| 3 | 13 | ||||||||
| 1 | 11 | ||||||||
| 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | |
| - | 7 | 8 | 9 | 4 | 5 | 6 | 1 | 2 | |
| 8 | 7 | 0 | 8 | 7 | 0 | 9 |
ਕਰੋੜ ਕਾਲਮ ਵਿਚ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਉਪਰਲੀ ਸੰਖਿਆ ਤੋਂ ਘਟਾਓ:
7-7=0
| ਸਥਾਨ ਮੁੱਲ | ਦਸ ਕਰੋੜ | ਕਰੋੜ | ਦਸ ਲੱਖ | ਲੱਖ | ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ | ਹਜ਼ਾਰ | ਸੌ | ਦਸ | ਇੱਕ |
| 7 | 16 | ||||||||
| 6 | 16 | ||||||||
| 4 | 13 | ||||||||
| 3 | 13 | ||||||||
| 1 | 11 | ||||||||
| 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | |
| - | 7 | 8 | 9 | 4 | 5 | 6 | 1 | 2 | |
| 0 | 8 | 7 | 0 | 8 | 7 | 0 | 9 |
ਦਸ ਕਰੋੜ ਸਥਾਨ ਵਿਚ 9 ਨੂੰ ਲਿਖੋ।
| ਸਥਾਨ ਮੁੱਲ | ਦਸ ਕਰੋੜ | ਕਰੋੜ | ਦਸ ਲੱਖ | ਲੱਖ | ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ | ਹਜ਼ਾਰ | ਸੌ | ਦਸ | ਇੱਕ |
| 7 | 16 | ||||||||
| 6 | 16 | ||||||||
| 4 | 13 | ||||||||
| 3 | 13 | ||||||||
| 1 | 11 | ||||||||
| 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | |
| - | 7 | 8 | 9 | 4 | 5 | 6 | 1 | 2 | |
| 9 | 0 | 8 | 7 | 0 | 8 | 7 | 0 | 9 |
ਹੱਲ ਇਹ ਹੈ: 90,87,08,709
Sāade nāl kivēṁ rahī?
ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦਿਓ.ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਸਿੱਖਣਾ ਹੈ
ਇਸਨੂੰ ਕਿਉਂ ਸਿੱਖਣਾ ਹੈ